C.S. Lewis en zijn leermeester
Als je ooit iets hebt gelezen van C.S. Lewis, dan weet je hoe bijzonder zijn manier van schrijven is. Hij kon ingewikkelde geloofsvragen eenvoudig maken. Veel mensen kennen hem van De Kronieken van Narnia, maar ook van boeken zoals Onversneden christendom en Brieven uit de hel.
Wat minder bekend is, is dat Lewis zelf een leermeester had: George MacDonald. Deze Schotse schrijver, dichter en predikant leefde in de negentiende eeuw en wist fantasie en geloof met elkaar te verbinden.
Lewis bewonderde hem enorm. Hij zei zelfs dat hij aan MacDonald bijna evenveel te danken had als een mens aan een ander mens kan hebben.
Daarom stelde Lewis een dagboek samen met 365 gedachten van MacDonald. Het doel was niet om MacDonald beroemd te maken als schrijver, maar om zijn geloofsonderwijs door te geven.
De stem van het geweten
Lewis legt in zijn voorwoord uit dat MacDonald altijd de stem van het geweten laat horen. En dat is iets bijzonders. In onze tijd proberen mensen die stem vaak stil te maken.
Dat doen we bijvoorbeeld door iemand in een hokje te plaatsen. Dan zeggen we:
“Dat is een bepaalde stroming.”
“Dat is een bepaald systeem.”
Maar zodra we iemand zo labelen, luisteren we vaak niet meer echt.
De Bijbel spreekt ook over het geweten. Paulus schrijft:
“Zij tonen dat het werk van de wet in hun hart geschreven staat, terwijl hun geweten meegetuigt.”
(Romeinen 2:15)
MacDonald spreekt dus niet alleen tot het verstand, maar ook tot het hart. Hij roept mensen op om te luisteren naar wat God van ons vraagt.
Zoonschap: leven als kinderen van God
Volgens Lewis is er één gedachte die steeds terugkomt bij MacDonald: het zoonschap van God.
Daarmee bedoelt hij dat mensen bedoeld zijn om kinderen van God te zijn. Niet alleen om regels te volgen, maar om werkelijk in relatie met God te leven.
De Bijbel zegt iets vergelijkbaars:
“Allen die door de Geest van God geleid worden, zijn kinderen van God.”
(Romeinen 8:14)
Dat verandert hoe je naar het leven kijkt. Geloof wordt dan niet alleen een theorie, maar een manier van leven.
Liefde die ons niet loslaat
Een opvallend thema bij MacDonald is wat Lewis noemt “onverbiddelijke liefde”.
Dat klinkt streng, maar het gaat eigenlijk over Gods liefde die ons niet opgeeft. God wil dat mensen werkelijk leven zoals Hij het bedoeld heeft.
Daarom roept Hij mensen soms ook tot verandering.
De Bijbel zegt het zo:
“Wie de Heer liefheeft, bestraft Hij.”
(Hebreeën 12:6)
Die woorden klinken misschien hard. Maar ze komen voort uit liefde. Zoals een ouder een kind corrigeert omdat hij het beste met hem voor heeft.
MacDonald zegt eigenlijk: God dreigt niet omdat Hij mensen wil straffen, maar omdat Hij wil dat ze werkelijk gelukkig worden.
Geloven zonder alleen gevoel
In de negentiende eeuw waren er veel mensen die religie vooral zagen als een kwestie van gevoel. Maar MacDonald waarschuwde daarvoor.
Geloof is niet alleen een ervaring of emotie. Het gaat ook om gehoorzaamheid.
Een mooi voorbeeld staat in een van zijn teksten. Hij schrijft dat iemand die zich somber voelt niet hoeft te wachten tot hij zich beter voelt.
In plaats daarvan zegt hij:
Sta op. Doe iets goeds. Help iemand. Ga aan het werk.
Dat lijkt sterk op wat de Bijbel leert:
“Laten wij niet liefhebben met woorden of met de tong, maar met de daad en in waarheid.”
(1 Johannes 3:18)
Soms groeit geloof juist door te doen wat goed is, ook wanneer je gevoel nog achterblijft.
Wat vergankelijkheid ons leert
MacDonald schreef ook prachtig over de natuur. Hij zag schoonheid in bloemen, wolken en zonsondergangen.
Maar hij merkte ook op dat die dingen vergankelijk zijn.
Bloemen verwelken. Wolken verdwijnen. De avondzon gaat onder.
Toch heeft dat volgens hem een bedoeling.
Vergankelijkheid leert ons dat de wereld niet het eindpunt is. Het wijst naar iets groters.
De Bijbel zegt iets soortgelijks:
“Wij zien niet op de dingen die men ziet, maar op de dingen die men niet ziet.”
(2 Korintiërs 4:18)
De schoonheid van de wereld kan ons herinneren aan God, maar we moeten niet proberen haar vast te grijpen alsof ze alles is.
Laatste gedachte
Wat Lewis in MacDonald vond, was iets zeldzaams: een schrijver die tegelijk streng en teder kon zijn.
Hij sprak eerlijk over zonde, maar altijd vanuit liefde. Hij herinnerde mensen eraan dat geloof niet alleen gaat over denken of voelen, maar over leven met God.
Misschien is dat ook vandaag nog een belangrijke les.
Geloof is niet alleen een idee.
Het is een weg.
Een weg waarop God ons uitnodigt om op te staan, te vertrouwen en stap voor stap te leren leven als kinderen van Hem.